Шымкент қаласы білім басқармасының
"№59 жалпы орта білім беретін мектебі"
коммуналдық мемлекеттік мекемесі
Телефоны приемной:
(8723) 47-11-35
(8707) 592-77-22
Версия для
слабовидящих
02
май
2019

Жаңа жыл


Жаңа жыл – әлемдегі қуанышқа толы ең ғажайып мерекелердің бірі. Жаңа жыл сиқырлы, әрі қайталанбас таңғажайып мереке. Бәріміз келе жатқан жаңа жылдан жарқын ертегі, жаңа бақыт күтеміз.
Қазақтар үшін 'Жаңа жыл мерекесін наурыздың 22-сінде, күн мен түн теңелген қасиетті мезгілде басталған. Түрлі тарихи басылымдарда Жаңа жылды әшекейлі шыршамен қарсы алу дәстүрін Ресейде 1700 жылы қаңтардың 1-інде I Петрдің енгізгені, дәл осы жылы Ресейде жаңаша жыл санау басталғаны, I Петрдің өзі басқарған Мәскеудегі мейрамның таңға дейін созылғаны жазылып жүргенімен, бірқатар этнограф-тарихшылар қыпшақтардың шырша мерекесі болғанын, Жаңа жылдың – көшпелілердің де байырғы мейрамы екенін жазады.

Тарихы

Мұрат Әджінің «Қыпшақтар» атты кітабында «Шыршалар мерекесі» деген тарау бар. Оның жазуынша, мереке ең басында құдайлар мен аруақтар мекені – жер шарының тура кіндігінде тіршілік еткен Жер – Судың (Иерсу) құрметіне арналыпты. Жер – Судың жанында ақ сақалды Үлкен (Ульген) есімді шал жүрсе керек. Түркілер оны үнемі әдемі қызыл шекпен киіп жүрген қалпында көріпті. Мұрат Әд-жінің дәлелдеуінше, ежел-гі алтайлықтар шыршалар мерекесін 25 желтоқсан-да, Күннің Түнді «жеңген» кезінен бастап, түркілер Күннің қайта оралғанына қуанып, Үлкенге (Ульген) алғыстарын жаудырыпты, оған тәу етіпті. Дұғаларымыз Тәңірінің құлағына шалынса деген үміт-арманмен Үлкеннің сүйікті ағашы – шыршаны үйлеріне әкеліпті. Бұтақтарына неше түрлі әсем шүберектер байлапты. Сонан соң дөңгелене қол ұстасқан қалпы шыршаны айналып: «Түн кетіп, Күн келсін», деп ән салған. Осылайша Мұрат Әджі бауырымыз Жаңа жыл түніндегі «үлде мен бүлдеге» бөленген шырша мерекесінің І Петр патшадан да әріде болғанын баяндап, ол түркілер дәуірінде сол халықта тойланған деп дәлелдейді.
Белгілі этнограф – тарихшы Ақселеу Сейдімбек Жаңа жылдың көшпелілер мейрамы екендігі туралы былай дейді: «Өмір – тіршілікте шарттылықтар өте көп. Сол шарттылықтардың ең ғажабы, адам баласының уақытты межелеуіне қатысты. Мәселен, осы күндері бү-кілхалықтық қуаныш ретінде тойланып жатқан Жаңа жыл мейрамын алайықшы. Қалыптасқан ұғым бойынша, Жаңа жыл, яғни1-қаңтар, Иса пайғамбардың туған күні. Бүкіл христиан әлемі осылай деп түсінеді, осындай деп тойлайды. Ол тойына «Рождество Христова» деп ат берген. Орыстар православ сенімінде болғандықтан, бұрынғы Юлиан күнтізбесінің межесі бойынша, желтоқсан-ның 25-і Исаның туған күні деп тойлайды. Тарихи дерек бойынша, 532 жылға дейін бүкіл Еуропа Диоклитан календарын тұтынған. Ол христиан дініне қарсы адам. Сол кезде христиан дінін басқарушы кординалдардың бір бас-қосуында жыл басын Исустың туған күнімен бастау жөнінде қарар қабыл-данады. Бір қызығы, сол басқосуға қатыс қандардың ішінде Исустың туған күнін ешкім білмейтін болып шығады. Сонда босаға жақта отырған скифтен шық-қан есепші-жұлдызшы кішкене Диониси деген кісі: «Жарықтық, Иса пайғам-бардың туған күнін мен білуші едім. Ол осыдан аттай 532 жыл бұрын дүниеге келген», - дейді. Оған ешкім де дау айта алмайды. Өйткені, Иса пайғамбардың туған жылын айғақтайтын ешқандай тарихи дерек болмайтын. Ал кішкене Дионисидің аузынан шыққан 532 деген сан көшпелілер үшін киелі сан болатын. Яғни, көшпелілер табынатын аспан денелері – Ай 19 жылда бір рет дөңгелегін жаңғыртып отырады. Осы Айдың дөңгелегінің саны 19 бен Күннің дөңгелегінің саны 28-дің көбейтіндісі – 532.
Демек, Жаңа жылды тойлағанда бұл мерекенің де көшпелілер пайымымен байланысты екендігін ескерген жөн. Өкінішке орай, бұл деректер бүкіл халықтың жадының игілігі бола алмай келе жатыр. Дегенмен, В.В.Цибульскийдің «Луно-солнечный календарь стран Восточный Азий», М.Ысқақовтың «Халық календары», Х. Әбішевтің «Аспан сыры» атты кітаптарында осы деректер қызықты баяндалады.
Қысқасы, сол деректерге ден қойғанда, Жаңа жыл таза көшпелілердің мейрамы екенін мойындауға тура келеді. Бірақ Еуропаға бұл мейрам жерсінді. Бұған Аяз ата, шырша, шырақ жағу деген сияқты Еуропа елдері өздерінің этнографиялық реңктерін беріп, байытты. Содан бүгінгі күні мүлдем танымастай өзгеріп, Еуропалық мейрам болып шыға келді. Діни күнтізбе бойынша, Исаның туған күні қаңтардың 1-і емес, одан 6 күн бұрын аталып өтеді».


Похожие публикации:

29 апрель 2019 Наурыз мерекесі
29 апрель 2019 Ризашылық күні
Прокомментировать
Введите код с картинки:* Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Гость Thomasgop
3 ноября 2022 00:32
discover here http://livepharmacy.space
RobertHet
3 ноября 2022 10:33
description https://ficus.tv/de/
DouglasAmulp
29 ноября 2022 06:43
завидный сайт https://maps.google.com.eg/url?q=https://www.ipoteka360.ru/moskva/po-dvum-dokum
entam
MatthewPycle
6 декабря 2022 05:41
индивидуальное строительство домов ижевск - строительство домов под ключ ижевск, строительство домов ижевск
Joshuapek
7 декабря 2022 07:11
цветущий веб ресурс https://billionnews.ru/templates/pgs/index.php?plinko_igrat_onlayn_v_kazino.htm
l
WilliamThase
22 декабря 2022 07:37
euro parts - boatid, used garage tools
EdgarGew
22 декабря 2022 08:31
beek geek - гик бик, big gig
Edwardreumb
25 декабря 2022 09:17
More Bonuses Download keplr
RichardAcilk
28 декабря 2022 07:13
web ladda ner bocker - descargar controladores, telecharger des jeux
Matthewfourb
28 декабря 2022 08:03
More Bonuses scarica film - telecharger les pilotes, scaricare musica
SamuelAddes
19 января 2023 02:35
Read Full Article Hashcat help
PeterBal
19 января 2023 04:50
купить tdata - купить аккаунт instagram за 5 рублей, самые дешевые автореги вк 2018
Евгений
29 января 2023 07:38
Уникальное предложение для Вашего бизнеса! MAGAZKA- программа для розничного магазина https://www.magazkat.ru/ Дарим Вам скидку 33% на покупку любой лицензии: по промокоду - FRENDMAG MAGAZKA - На рынке более 14 лет и работает в 17 странах MAGAZKA - Автоматизация розничной торговли от "А" до "Я" MAGAZKA - Скачать можно бесплатно и без регистрации. (ознакомительный период до 21 дня) MAGAZKA - У программы нет абонентской платы (лицензия вечная) MAGAZKA - Создана для вас, на основе ваших заявок. MAGAZKA - Не нужен специалист/программист для поддержки, есть самоучитель. MAGAZKA - Быстрое обучение и внедрение, понятна, надежна, удобна MAGAZKA - Тех., поддержка 365/24/7, форум, уроки. MAGAZKA - Удобное управление магазином из дома. MAGAZKA - Работает с всем торговым оборудованием. MAGAZKA - Огромный ассортимент настроек скидок. MAGAZKA - Полный учет товара, денег, сотрудников MAGAZKA - Работа с маркировкой Честный Знак MAGAZKA - Telegram бот и SMS рассылки MAGAZKA - Креативные маркетинговые акции MAGAZKA - Интеграция с интернет магазинами и маркет площадками. (ознакомительный период до 21 дня) MAGAZKA - есть БЕСПЛАТНАЯ лицензия "БЮДЖЕТНАЯ" Сделай первый шаг на встречу к успешному бизнесу! Подробнее на нашем сайте: www.magazkat.ru Остались вопросы? Свяжитесь с нами! support@magazkat.ru
LorenzoCrism
5 февраля 2023 12:30
click for info UniBit Technology

mega darknet market зеркало - мега ссылка, mega darknet market зеркало
nerkolwerevews
5 февраля 2023 12:35
Подробно на сайте майнкрафт на хбокс 360
klsieolwerevews
5 февраля 2023 13:23
Детально тогда red dead redemption xbox 360 freeboot
AaronPat
21 февраля 2023 04:38
кракен зеркало онион - kraken onion, kraken официальное зеркало
GregoryCox
22 февраля 2023 12:57
sova gg обменник - сова обмен, sova обменник
Michaelsed
28 февраля 2023 16:44
Hi there. I deem you've noticed that a quantity of particular devices contain been invented repayment for cigarette smoking. Iqos vape No matter what they also came up with something absorbing with a view cannabis smoking - it's bong In my opinion a woman of the best ways to fully experience the dab rig eminence of cannabis and its modify on you. If you are a beginner and just scantiness to fling smoking.
RobertEmorn
2 марта 2023 01:36
Actually you don't prerequisite to look after online pharmacies to bribe cbd products like cbd capsules or lubricant nowadays. I think it's beautiful easy to ascertain a mediocre presence that will victual you with high-quality products like https://discovercbd.com/blogs/cbd-news/hhc-vs-delta-8 . You don't consistent fundamental a prescription for that so I don't inquire about bid adieu the heart in buying cbd at most in pharmacies since I think it's better to rely on the companies that in the works specifically with cbd.
Гость Stevennit
10 марта 2023 15:51
Мега даркнет - Ссылка мега, Black sprut ссылка
Michaelzet
11 марта 2023 14:10
омг омг - омг ссылка, омг зеркало
Randalldrina
11 марта 2023 16:50
дизайн минск мир - дизайнер дома, консультация дизайнера квартир
Thomasgaify
14 марта 2023 07:38
https://siderus.ru/orders/processed/KQ548JFNSTSXZW35V/ https://siderus.ru/orders/processed/YV975MYZOMSGJS68C97YBIDE/ https://siderus.ru/orders/processed/823554926181395243/ https://siderus.ru/orders/processed/PO872WWOGVRFTH89A56LWUEJ/ https://siderus.ru/orders/processed/CW376DMFUTUKAD42W/ https://siderus.ru/orders/processed/MM238ZUJPUOSFE79I36/ https://siderus.ru/orders/processed/JZ998LBEAALKRO95B64ZS/ https://siderus.ru/orders/processed/XC729OXTNTOEUU51O59/ https://siderus.ru/orders/processed/XE38KFADBAUGEJ/ https://siderus.ru/orders/processed/RA495286644229498769/ https://siderus.ru/orders/processed/AY844KDKWZKOBC25P87GQ/ https://siderus.ru/orders/processed/WR829587895998LZGD/ https://siderus.ru/orders/processed/MG398199979557NWNW917/ https://siderus.ru/orders/processed/NM271DRVTHTAKX82E/ https://siderus.ru/orders/processed/HM918322413182VLBD/
MichealAgisk
15 марта 2023 01:24
скачать nvidia profile inspector - nvidia profile inspector download, nvidia profile inspector скачать +с официального сайта
FreemanErast
20 марта 2023 06:16
blacksprut через тор - blacksprut ссылка тор, blacksprut +не работает
Гость Davidtof
26 марта 2023 06:58
Glossary of Crypto Terms l BlockchainReporter - bank system and cryptocurrency, blockchain news
Cyrilimala
2 апреля 2023 10:47
ссылка на мега - мега ссылка тор, мега маркет даркнет